|
Giriş
/ Ajans
Gereksinimi / AP / Kuruluş
/ Haber Politikası /
Dışa Açılma ve Tekelleşme Girişimleri / Uygulamadaki
“Ilk”ler /
Öteki Hizmetler / Yönetim / AP
ve Türkiye / Kaynakça
GİRİŞ
Ajans sözcüğü genel anlamda, hareket, araç, iş, faaliyet, vekalet, acente, karşılığı
olarak kullanılmakta; aracılık, vekillik ve büro anlamlarını da içermektedir.
Değişik anlamlar içermesine rağmen, ajans sözcüğü, yaygın kullanımda ağırlıklı
olarak haberle bağlantılıdır. En kısa anlatımıyla “haber üreticileri” de denilen
haber ajansları, haber niteliği taşıyan gelişmeleri, olayları, (eylem ya da söylemleri),
en kısa süre içinde derleyerek ilgili kuruluşlara ya da ilgililere iletirler.
Bu anlatımdan yola çıkılarak “haber ajansı”nın tanımı şöyle yapılabilir:
“Haber ajansı, günün 24 saati, haberin yanı sıra, fotoğraf, film, ses ve görüntü
bandı, kaset, CD, grafik, karikatür, doküman vs. gibi haber malzemeleri toplayan
ve de üreten, bunları üyelerine, paydaşlarına, abonelerine ve müşterilerine dağıtan
ya da satan kuruluştur.”(1)
Tanımdan anlaşılacağı üzere, haber ajansının iki işlevi vardır: Bunların ilki,
haber ve haber için gerekli malzemeleri toplamak ya da üretmektir. İkinci aşamada,
toplanan ya da üretilen haber ve haber malzemeleri, haber ajansının hedef kitlesi
olan üyelere, paydaşlara, abonelere dağıtılır; müşterilere de satılır.
Haber ajansının kooperatif ya da anonim şirket biçiminde örgütlendiği hallerde
üyeler ve paydaşlar, onların yanı sıra üçüncü kişi sayılan aboneler, deyim yerindeyse
“sürekli müşteriler”dir. Bunlar, haber ve haber malzemelerini, belirli süreler
içinde, ücret karşılığı satın alacaklarını sözleşmelerle kayda bağlamışlardır.
“Sürekli olmayan müşteriler” ise, gereksinim duydukları haber ya da haber malzemelerini,
yukarıda sayılan koşullara bağlı kalmadan, yine ücret karşılığında, zaman zaman
satın almaya kalkışırlar.
Ajans Gereksinimi
Basımevini ve onun ürünü olarak önce haber yapraklarını sonra da gazeteyi yaratan
etken, kapitalist üretim ve serbest pazar ekonomisine geçme aşamasındaki Avrupa
sermayesinin, özellikle ekonomi ve siyasete ilişkin haber gereksinimi olmuştur.
Sermaye çevreleri için, zamanında ulaşan gerçek haber, kar oranlarını olumlu yönde
etkilemektedir. Böylece hızlı ve gerçek habere ulaşmak için bedel ödemeye hazır
çevreler belirmiştir. Bunların sayısı arttıkça, haberin daha geniş alanlara yayılmasının
da kar getirici bir girişim olabileceği ortaya çıkmıştır.
Bu yüzden önceleri, bu tür bilgiler için gazete haberlerinden bülten yapılmaya
başlanmıştır. 1815’te, Napoleon savaşlarının sona ermesiyle tam bir liberal ortama
girildiğinde, ticari-mali haber gereksinimi, bütün yasaklama ve ambargoların kalkmasıyla
büyük oranda artmıştır. Böylece pazarlardaki mal miktarları, fiyat ve hisse durumları
hakkındaki haberlere, her gün gereksinim duyulur hale gelinmiştir. 1830’lu yılların
başında Paris’te, yerli ve yabancı gazetelerdeki önemli haberleri çevirerek ya
da derleyerek litografi yöntemiyle basan, Fransa ve hatta Almanya’da dağıtan en
az 5-6 “Bureaux de Correspondance” (İletişim Bürosu) bulunduğu bilinmektedir.
“Haber Ajansı” adı verilen kurumlar, bu gereksinimlerin ve bu gelişmelerin ürünüdür.(2)
AP
Günümüzde de kitle iletişim araçlarının en önemli haber kaynakları, geçtikleri
haberlerin gerek yoğunluğu, gerekse çeşitliliği açısından haber ajanslarıdır.
En eski haber ajansı olmamasına rağmen, AP, geniş haber kaynakları, yaygın haberleşme
ağı, çok sayıda abonesi, birçok olayda kanıtlanmış güvenilirliği, yeni teknolojilerden
kısa sürede yararlanma yeteneği ve dakikada 1.200’den 9.600’e kadar değişen sözcük
( 9.600 baud DataStream ve Datafeature) yayın kapasitesiyle, uluslararası haber
ajansları arasında en büyüğü ve en etkinidir.
Şöyle ki AP’de, haber ve fotoğraf başına ücret alan muhabirler dışında, 600’e
yakını teknik uzman olmak üzere, 3.000’den fazla kişi çalışmaktadır. AP, bugün
ABD içinde, 1.600’ün üzerinde gazeteye (İngilizce yayımlanan günlük gazetelerin
yaklaşık yüzde 97’si ile günlük olmayan ve öteki dillerde yayımlanan 230 gazete),
6.000 dolayında TV ve radyo istasyonuna hizmet vermektedir. Böylece AP’nin, ABD’nin
yanı sıra 112 ülkede (71’i azgelişmiş ülkeler) 8.500 dolayında olmak üzere, toplam
15.000’den fazla abonesi bulunmaktadır. 143’ü, ABD’nin eyalet merkezleri ve önemli
kentlerinde, 96’sı çeşitli ülkelerde olmak üzere, toplam 239 bürodan sağlanan
haberlerle (çeşitli haber masalarına gelen günlük haber sayısı 3.000 dolayındadır.)
AP, 24 saat süreyle, 5 dilde (İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca ve İsveççe)
ortalama 20 milyon kelime haber, 100’ü aşkın fotoğraf ve grafik yayımlamaktadır.(3)
1943 yılında, belirlenen koşulları yerine getiren tüm ABD gazetelerinin, AP’ye,
kooperatif üyesi biçiminde katılmaları için başlatılan girişimler sırasında, yasal
kararda görüşlerini açıklayan jüri üyesi yargıç Learned Hand şöyle demiştir:
“AP, dünyanın her köşesinden haberler toplayan, son derece yoğun bir ağa sahip
muazzam bir teşkilattır ve benzer kuruluşların en büyüğüdür; Amerikan basınının
ana bilgi kaynağıdır ve evrensel olarak birincil önemi kabul edilmiştir.”(4)
Ünlü yazar Mark Twain de, 1906 yılında “Associated Press Kooperatifi”nin genel
kurul toplantısında yaptığı konuşmada, “Evrenin her köşesine ışık taşıyan iki
güçten birinin güneş, ötekinin ise Associated Press olduğunu”söylemiştir.(5)
Böylece “Amerikan İmparatorluğu’nun en güçlü silahlarından birisi haline gelmiş
bulunan AP”(6),
dünya nüfusunun 1/3’ünden fazlasına ulaşan haberlerin altında imzasını bulundurmaktadır.
Kuruluş
AP, 1848 yılının Mayıs ayında, New York’ta yayımlanan Journal of Commerce, Courier
and Enquirer, Express, Herald, Sun ve Tribune adlı 6 gazeteyi temsil eden 10 kişinin
girişimiyle kurulmuştur.(7)
Telgrafın icadı gazetelere büyük kolaylıklar getirmiştir; ancak haber toplama
ve ulaştırmadaki güçlüklerin yanı sıra telgraf ücretlerinin pahalılığı, gazetelerin
bütçelerini ciddi bir biçimde sarsar olmuştur. Bu nedenle gazete yöneticileri,
haber maliyetlerini en aza indirmek için, kar amacı gütmeyen, kooperatif özellikli
bir haber ajansı kurarak ortak çalışmaya karar vermişlerdir.(8)
Kuruluşundan kısa bir süre sonra AP’ye, Boston gazeteleri, Batı Gazeteler Birliği,
Güney Gazeteler Birliği, Philadelphia Gazeteler Birliği de katılmışlardır. AP
bu gazetelere haber geçerken, bu gazetelerden aldığı bölgesel haberlere de bültenlerinde
yer vermiş, böylelikle ajansın, yöresel haber toplama örgütleri de oluşmaya başlamıştır.(9)
AP’nin yayınlarında, kuruluşundan itibaren Washington ve yabancı kaynaklı haberler
büyük bir ağırlık oluşturmuştur. Daniel Craig 1849 yılında, Kuzey Amerika’da bir
liman kenti olan Halifax’da (Nova Scotia) ajansın ilk yabancı bürosunu açmıştır.
O dönemde, Avrupa’dan gelen gemilerden sağlanan haberler, Kuzey Amerika’nın bu
uç noktasından New York’a telgrafla gönderilmiştir. Bu uygulama transatlantik
tel hattının çekildiği 1856’ya kadar devam etmiştir.(10)
1875 yılında ise ilk telefon hatlarının çekilmesiyle New York-Washington arasında
günde 20.000 kelimelik bir haber bülteninin aktarılması sağlanmıştır. Başlangıçta
AP’nin Washington’da tek bir muhabiri varken, günümüzde AP’nin aynı bürosunda
150’den fazla gazeteci çalışmaktadır. AP’nin bu bürosundaki, TV ve radyolara hizmet
veren serviste görev yapanların sayısı ise 100’ü aşkındır.
Haber Politikası
AP’nin ilk Washington muhabiri Lawrence Gobright, (14 Nisan 1865 tarihinde, Başkan
Abraham Lincoln’e, Ford Tiyatrosu’nda yapılan suikast haberi, bu muhabir tarafından
geçilmiştir.) kuruluşundan bu yana AP’nin değişmez yayın ilkesini, 1856 yılında
şu sözlerle özetlemiştir.
“Görevim gerçek olayları aktarmak. Aldığım bilgileri yorumlama hakkına sahip değilim.
Çünkü haberlerim, değişik eğilimlerdeki birçok gazeteye gönderiliyor. Dürüst ve
tarafsız olmak zorundayım.”(11)
Bu çerçevede, 1971 yılında 1300 gazeteci arasında yapılan bir araştırma sonucunda
ise “en güvenilir haber ajansı” olarak AP seçilmiştir. AP’nin güvenilirliği konusunda
şu örneği vermek yeterli olacaktır:
Filipin Devlet Başkanı Marcos’a karşı muhalefetin, ABD’de sürgün yaşayan lideri
Benigno Aquino, Ağustos 1983’te, Manila’ya geldiğinde, uçaktan inerken silahlı
saldırıya uğrayarak öldürülmüştür. Bu haber, Washington’a ve başkentin en etkin
gazetesi “Washington Post”a, olaya tanık olan UPI muhabiri Max Vanzi aracılığıyla,
AP’ye oranla 3.5 saat önce duyurulduğu halde, eski alışkanlıklarından dolayı UPI’ye
güvenemeyen gazete sorumluları, haberi yayımlamakta tereddüde düşmüşler, “Aquino’nun
Manila’ya varışında tutuklandığını” yazmakla yetinmişlerdi.(12)
Dışa açılma ve tekelleşme
girişimleri
AP, üyelerinin ve abonelerinin sayısını artırırken, haber yoğunluğunu çoğaltma
ve ağını genişletme çabalarını da sürdürmüştür. Böylece ABD’de etkinliğini ve
bir ölçüde tekelini perçinleyen AP, Havas (Fransız), Wolff (Alman) ve Reuter (İngiliz)
ajanslarıyla da haber değişimini öngören anlaşmalar imzalamıştır. Bu anlaşmalara
göre, AP bu üç ajansdan alacağı haberlere ücret ödeyecek, Avrupa’da ve Güney Amerika’da,
hiçbir müşteriye doğrudan servis yapmayacaktı. Buna karşılık, bu üç ajans, ABD’de
yalnızca AP’ye haber verebileceklerdi.(13)
1902 yılında, Küba, Filipinler ve Orta Amerika ülkelerinin bazı basın ve yayın
organlarının istekleri üzerine, AP bu kuruluşlarla, telgrafla haber ulaştırma
anlaşmaları imzalamıştır.(14)
1925 ve sonrası yıllarda, AP, Havas ve Reuter, işbirliği anlaşmaları imzalamayı
sürdürmüşlerdir. 1927 yılında imzalanan bir anlaşmayla, AP, Latin Amerika ve Kanada’da
haber dağıtma tekelini almış, Güney Amerika Reuter’e açılmış, Uzakdoğu Havas’a
bırakılmıştır.
Ancak, 31 Aralık 1931’de, AP uluslararası ajanslarla işbirliği yapmayı öngören
bütün anlaşmaları bozmuş, 1932 Şubat’ından itibaren de tam bir özgür çalışma ve
serbest piyasa içine girmiştir. Bu tarihten sonra da, haber ajansları arasındaki
işbirliği anlaşmaları, eğer olanak bulunursa, ikili olarak yapılmıştır. Bunun
da ilk örneği, AP’nin 1933 yılında Japon Ringgo haber ajansıyla imzaladığı anlaşma
olmuştur.(15)
1944 yılında, öteki uluslararası haber ajansları arasındaki işbirliği anlaşmaları
da ortadan kalkmış ve bütün haber ajansları, tüm dünyada tam bir serbest rekabet
içine girmişlerdir.
Uygulamadaki “İlk”ler
AP teknolojinin yanı sıra mesleki alanda da birçok ilk uygulamaya imzasını atmış
bir haber ajansıdır.
- 1875 yılında, New York-Washington arasında haberlerin ulaştırılması için sürekli
hat kiralamıştır.
- 1899’da, Uluslararası bir yat yarışmasına ilişkin haberleri telsiz kullanarak
aktarmıştır.
- 1914’te haber yayınında, Mors Alfabesi’nden “teleskriptör” uygulamasına geçmiştir.
- 1916’da uluslararası bir beyzbol turnuvası 26.000 millik hat aracılığıyla naklen
verilmiştir.
- 1919 yılında, 22 Güney Amerika gazetesinin isteği üzerine, bu gazetelerin yayımlandığı
ülkelere yönelik “Latin Amerika Servisi” başlatılmıştır.(16)
- AP bültenlerinde, 1922 yılından itibaren önemli ve özel haberlerde muhabirlerin
imzası verilmeye başlanmıştır.
- Aynı yıl Simpson adlı AP muhabiri ilk Pulitzer Ödülü’nü kazanmıştır.(17)
- AP, 1923’te magazin servisini kuran ilk haber ajansıdır.
- 1927 yılında, daha sonraları dünyanın en kapsamlı fotoğraf hizmetlerini verecek
olan fotoğraf servisi kurulmuştur. (Fotoğraflar abonelere, kuryeler aracılığıyla
ya da posta-koli servisiyle kara, hava, deniz ve tren yollarından yollanmaktaydı.)(18)
- 1 Ocak 1935’te, ABD’nin 25 kentindeki alıcılara, 16.000 km. uzunluğundaki kablolar
aracılığıyla ilk tele-foto (Wirephoto) ulaştırılmıştır. Bu teknikle abonelere
ulaştırılan ilk fotoğraf, New York yakınlarında meydana gelen bir uçak kazasına
aittir.(19)
- AP, ayrıca 1935 yılında Kuzey Amerika ve Avrupa’da ilk uluslararası ve sürekli
tele-foto servisini kurmuştur.
- 1942 yılında, radyo ve televizyonlar için oluşturulan serviste, mikrofona okunmaya
hazır haber bültenleri üretilmeye başlanmıştır.
- AP 1946 yılında, spor haberleri için ayrı bir servis kuran ilk haber ajansıdır.
- 1955 yılında AP, tele-foto hattını Antarktika dışındaki tüm dünya ülkelerine
ulaştırmıştır.
- 1960 yılında AP arşivleri İBM bilgisayarlara yüklenmeye başlanmıştır.
- 1972 yılında, AP haber merkezine CRT bilgisayar sistemi yerleştirilmiştir.
- 1973 yılında tele-foto (fak-similé) servisi, ABD’de “laserfoto”, Avrupa’da ise
“laserfax” denilen sisteme dönüştürülmüştür.
- 1974 yılında açılan bir serviste hazırlanan seslendirilmiş haberlerle röportajlar
1.000’in üzerindeki aboneye ulaştırılmaya başlanmıştır.
- 1976’da, dakikada 1.200 kelimelik haber yayını sağlayan “Data” sistemine geçilmiştir.
- 1977’de, fotoğraf yayını için “elektronik karanlık oda” sistemi devreye sokulmuştur.
(Aynı yıl AP’nin ABD’de, 500 fotoğraf yayın istasyonu, 800 alıcı merkezi bulunuyordu.)
- 1977 yılında yine spor haberlerinin yayını için 24 saat çalışan ayrı bir kanal
açılmıştır. (AP her yıl bir spor almanak’ı da yayımlamaktadır.)
- 1979’da televizyonlar için görüntülü haber servisi APTV kurulmuştur. (Bu servisin
adı 1998’de [APTN-Associated Press Television News]) olarak değiştirilmiştir.)
- 1980 yılında haber ve fotoğraflar, çanak anten sahibi abonelere uydudan gönderilmeye
başlanmıştır.
- 1982 yılında, “Laserphoto II” sistemiyle uydudan renkli fotoğraf yayını gerçekleştirilmiştir.
Böylece fotoğraf nakli için analog telefon hatlarını kullanma dönemi sona ermiştir.
(AP arşivinde 700.000 dolayında fotoğraf bulunmaktadır.)
- 1984’te tümüyle uydu yayın sistemine geçilmiş, 1988’de ise ikinci bir uydu kullanılmaya
başlanmıştır.(20)
- 1986 yılında TV’ler için video-banda çekilmiş haber bültenleri hazırlanmıştır.
- 1989’da dijital fotoğraf yayın sistemi servise sokulmuştur. Böylece renkli fotoğraf
nakli süresi 15 saniyeye indirilmiştir.
- 1990’da yazılı ve görüntülü medya için bilgisayarlı AP Grafik Bankası (AP GraphicsBank)
kurulmuştur.
- 1994 yılında foto muhabirleri için özel üretilmiş “AP News Camera 2000” dijital
fotoğraf makineleri kullanılmaya başlanmıştır.
- Aynı yıl, televizyonlar için video filmler üreten APTV Ajansı kurulmuştur.
- 1994’te yine radyo istasyonlarına 24 saat haber hizmeti veren “AP All News Radio
Network” sistemi oluşturulmuştur.
1996 yılında, önemli olayları görüntülemek için “Super Bowl XXX” dijital fotoğraf
makineleri devreye sokulmuştur.
Aynı yıl, 13 Batı eyaleti için bölgesel yayın “Western Regional Service” başlatılmıştır.
1998’de AP bünyesinde, televizyonlara spor görüntüleri geçen bir yan kuruluş hizmete
girmiştir. SNTV)
Bu arada AP gazetecilerine verilen 46 Pulitzer ödülünden 6’sını, foto muhabirleri,
1991 ile 1996 yılları arasında, üst üste almışlardır.(21)
Öteki Hizmetler
- AP Eğitim Servisi’nde (Educational Servicies Division), eğitici filmler hazırlanır.
- AP, “Wide World” adlı başka bir şirketiyle de, üye olmayan kuruluşlara özel
fotoğraf ulaştırır, “Fotoğraf Kütüphanesi“ (Phototheque) hizmeti verir.
- AP, yan kuruluşu olan PA “Press Association” aracılığıyla da özel abonelerine,
iş, çalışma ve finans hayatına ilişkin haberler ulaştırır.
- AP muhabirlerinin güncel olaylara ilişkin olarak yazdıkları kitaplar da, ayrı
bir serviste “(AP Book Division” basılarak satışa sunulur.
Ekonomik Bülten
AP çok geniş haber ağının yanı sıra, gelişme yıllarında yayımlamaya başladığı
(1967) ekonomik haberler bülteni de saygınlığını artırıcı bir etken olmuştur.
“AP-DJ” diye adlandırılan ve AP’nin uzman muhabirleriyle “Wall Street Journal’ı
yayımlayan “Dow Jones & Co.” şirketinin uzmanları tarafından hazırlanan bu
mali ve ekonomik bülten, ABD dışında da 43 ülkenin basın ve yayın organlarına
ulaştırılmaktadır.(22)
Yönetim
AP, günümüzdeki yasal konumuna 1900 yılında ulaşmıştır. Kar amacı gütmeyen, kooperatif
amaçlı ajansın iki türlü üyesi bulunmaktadır; “asil üyeler” ve “katılmış üyeler”.
Katılmış üyeler, AP’ye yerel haber geçmek zorunda değildirler, ayrıca oy hakları
da yoktur. Asil üyeler (Genel Kurul), üye sayısı, tüzüğe göre 18 ile 24 arasında
değişen Yönetim Kurulu’nu seçerler.
Yönetim Kurulu’nun en az 3 üyesi, nüfusu 50.000’den daha az olan kentlerde yayımlanan
bağımsız (daha çok nüfuslu kentlerde yayımlanan büyük gazete grupları tarafından
denetlenmeyen ve onlarla hiçbir biçimde ilişkisi bulunmayan) gazetelerin temsilcileridir.
6 üye, 3 yıl için, Genel Kurul’un her yıl Nisan ayındaki toplantısında seçilir.
Yönetim Kurulu, Ocak, Nisan ve Ekim aylarında olmak üzere, yılda üç kez toplanır.
Gerekirse bu ayların dışında olağanüstü toplantı da yapılabilir. Tüzük, Yönetim
Kurulu’na iki yıl görev süreli 3 üye seçme hakkı vermiştir. Oy hakkına sahip bu
üyeler, geleneksel olarak radyo ve TV temsilcileri arasından seçilir. Yönetim
Kurulu, kendi arasından bir Başkan ve en az 5 kişilik bir Yürütme Kurulu seçer.
Başkanın ayrıca iki yardımcısı vardır.
Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları (sayıları Yönetim Kurulu tarafından belirlenir),
Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, Mali İşler Sorumlusu ve Yardımcısı
kooperatifin ücretli personelidir.(23)
Ajansın, Enformasyon-Fotoğraf, Üyeler, Dünya Servisleri, Radyo-Televizyon, Personel,
Haberleşme ve Mali Servis olarak 7 bölümü ve bunlara bağlı çeşitli müdürlükler
vardır.
Ajans üyeleri, yayın ya da yayım yaptıkları yerleşme alanlarının nüfusları ölçüt
alınarak düzenlenmiş ücretleri, kooperatif üyesi olarak her yıl öderler.
AP ve Türkiye
Türkiye’ye yönelik AP bülteni, günlük ortalama 300 haber içermektedir. Bu haberlerin,
bir bölümü A.A. tarafından çevrilerek abonelere aktarılmaktadır.
Türk medyasının dış haberler konusunda ana haber kaynağı durumunda olan A.A.’nın
her gün yayımladığı dış haberlerin ¾’üne yakını uluslararası büyük ajanslar kaynaklıdır.
Bunlar arasında da AP kaynaklı haberler, önemli bir bölümü oluşturmaktadır.
Kablolu yayının da devreye girmesiyle Türk medyasının dış haberleri değişik kaynaklardan
izleme şansının arttığı söylenebilir. Ancak medya yine dış haberleri, büyük oranda
A.A.’nın bültenlerinden alma alışkanlığını sürdürmektedir.
Kendi dış haberler servisi bulunan basılı ya da görüntülü medya organları bile,
üç büyük ajanstan gelen haberleri, çoğu kez birbirine yamayarak kullanma eğilimindedir.
Ayrıca günümüzde, basın-yayın organları, yüksek maliyetleri ileri sürerek önce
iç bürolarını, sonra da dış bürolarını kapatarak, habere kaynaktan ulaşma şansını
ortadan kaldırmaktadırlar.
Böylece, belirli kaynaklara bağlı ve özellikle yabancı haber ajanslarına bağımlı
olarak gerçekleşen dış haber trafiğinin oluşumuna katkıda bulunduğu sağlıksız
kamuoyunun değer yargıları da, sıkça eleştiri konusu olmaktadır.
AP
The Associated Press is the oldest and largest news organization in the world,
serving as the source of news, photos and graphics and information for more than
a billion people a day, with more pecple, in more places, covering more stories
than any other news operation.
More than 3,000 employees, working in over 300 bureaus around the world, operate
AP as a not-for-profit cooperative with its subscribing member news organizations.
In the United States alone AP serves 6,000 radio and television stations and some
1,600 newspapers. Add to that the more than 8,500 newspapers, radio and television
subscribers in 112 countries overseas, and you'll have some idea of the scope
of AP's reach.
Around the clock, AP supplies a steady stream of news and photos (20 million words
a day) to its domestic members and foreig subscribers. It also has the industry's
most sophisticated digita photo network and receiver, a stock service which allows
newspapers to customize their own stock tables, delivered at 9,600 baud, an array
of audiotex and information services and one of the largest radio networks in
the country, a television graphics service.
Dipnotlar
>> Tıklayarak yazının kaldığınız bölümüne geri dönebilirsiniz..
>>
1- Atilla Girgin, “Ajans Haberciliği”, (Basılmamış Ders Notları, M. Ü. İletişim
Fakültesi, 1994), s. 3
>> 2- Orhan Koloğlu, Havas-Reuter’den Anadolu Ajansı’na,
Çağdaş Gazeteciler Derneği Yayınları, Ankara: 1994, s. 2.
>> 3- 2000 The Associated Press, İnternet, 31 Ağustos 2000.
>> 4- Associated Press, Origine Histoire et Développement,
Paris: 1984, s. 1.
>> 5- Associated Press, İngilizce Tanıtım Broşürü, (tarihsiz),
s. 3.
>> 6- Zafer Özcan, Uluslararası Haberleşme ve Azgelişmiş
Ülkeler, Dayanışma Yayınları, Ankara: 1983, s. 65.
>> 7- Selami Akpınar, “Ajans ve Ajans Haberciliği”, (Basılmamış
Ders Notları, İ. Ü. Basın Yayın Yüksekokulu , 1984), s. 30.
>> 8- Michel Mathien ve Catherine Conso, Les Agences de
Presse İnternationales, Presses Universitaires de France, Paris: 1997, s. 32.
>> 9- Yasemin İnceoğlu, Uluslararası Medya, Der Yayınları,
İstanbul: 1997, s. 105.
>> 10- AP, Who, What, Where, When, Why and How, New York:
1993, s. 1.
>> 11- Associated Press, Origine Histoire et Développement,
Paris: 1984, s. 2.
>> 12- Yasemin İnceoğlu, Çeşitli Ülkelerde Medya, İstanbul:
Der Yayınları, 1994, s. 30.
>> 13- Girgin, “Ajans Haberciliği”, (Basılmamış Ders Notları,
M. Ü. İletişim Fakültesi, 1994), s. 9.
>> 14- Filiz Seçim ve Seyfettin Turan, Haber Ajansları,
Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir: 1994, s. 69.
>> 15- Associated Press, Origine, Histoire et Développement,
Paris: 1984, s. 3.
>> 16- Monographies (I), Commission İnternationale d’Etude
Sur Les Problemes de la Communication Unesco, Paris: 1980, s. 19.
>> 17- 2000 The Associated Press, İnternet, 31 Ağustos
2000.
>> 18- AP, Who, What, Where, Vhen, Why and How, New York:
1993, s. 4.
>> 19- Ezgi Deniz Yurt, “Haber Ajansları Associated Press
ve Reuter’s”, (Yayımlanmamış Mezuniyet Projesi, M. Ü. İletişim Fakültesi, 1999),
s. 31.
>> 20- Associated Press Annual Report, New York: 1993.
>> 21- 2000 The Associated Press, İnternet, 31 Ağustos
2000.
>> 22- Associated Press, Origine, Histoire et Développement,
Paris: 1984, s. 4.
>> 23- Atilla Girgin, “Uluslararası Haber Ajansları”,
(Basılmamış Ders Notları, İ.Ü. Basın Yayın Yüksekokulu, 1992), s. 11.
KAYNAKÇA
2000 The Associated
Press, Internet, 31 Agustos 2000.
Akpinar, Selami. “Ajans ve Ajans Haberciligi”. (Basilmamis
Ders Notlari. I. Ü. Basin Yayin Yüksekokulu, 1984).
AP, Who, What, Where, When, Why and How. New York, 1993.
Associated Press Annual Report, New York, 1993.
Associated Press, Origine, Histoire et Développement,
Paris, 1984.
D’Havas a L’AFP: Au Sevice de L’Information.
Aperçue Historique. Paris, 1997.
Girgin, Atilla. “Ajans Haberciligi”. (Basilmamis
Ders Notlari. M. Ü. Iletisim Fakültesi, 1994).
Girgin, Atilla. “Uluslararasi Haber Ajanslari”. (Basilmamis
Ders Notlari. I. Ü. Basin Yayin Yüksekokulu, 1992).
İnceoğlu, Yasemin. Çesitli Ülkelerde Medya. Istanbul:
Der Yayinlari, 1994.
İnceoğlu, Yasemin. Uluslararasi Medya. Istanbul: Der Yayinlari,
1997.
Koloğlu, Orhan. Havas-Reuter’den Anadolu Ajansi’na.
Çagdas Gazeteciler Dernegi Yayinlari. Ankara, 1994.
Mathien, Michel. Catherine Conso. Les Agences de Presse Internationales.
Presses Universitaires de France. Paris, 1997.
Monographies (I), Commission Internationale d’Etude Sur
Les Problemes De La Communication. Unesco. Paris, 1980.
Özcan, Zafer. Uluslararasi Haberlesme ve Az Gelismis Ülkeler.
Dayanisma Yayinlari. Ankara, 1983.
Seçim, Filiz. ve Seyfettin Turan. Haber Ajanslari. Anadolu
Üniversitesi Yayinlari. Eskisehir, 1994.
What is The AP?, New York, 1991.
Yurt, Ezgi Deniz. “Haber Ajanslari: Associated Press ve
Reuters”. (Yayimlanmamis Mezuniyet Projesi, M. Ü. Iletisim Fakültesi,
1999)
Başa Dön
>>
|
