|
Abstract
/ Giriş / “Türkiye'nin
Ortalama Gazetesi” / Akşam
/ Cumhuriyet
/ Damga
/ Evrensel
/ Gözcü
/ Güneş
/ Habertürk
/ Hürriyet
/ Milli
Gazete / Milliyet
/ Ortadoğu
/ Özgür
Gündem / Posta
/ Radikal / Sabah
/ Star
/ Takvim / Tercüman
(Dünden Bugüne) / Tercüman
(Halka ve Olaylara) / Türkiye
/ Vakit
/ Vatan
/ Yeniçağ
/ Yeni Safak / Zaman / Sonuç
ABSTRACT
Cet article a le but de vous informer sur le nombre et la diversité des nouvelles
et des photos publiées dans 25 journaux turc nationaux. (journaux vendus a chaque
coin du pays) (Akşam, Cumhuriyet, Damga, Evrensel, Gözcü, Güneş, HaberTürk, Hürriyet,
Milli Gazete, Milliyet, Ortadoğu, Özgür Gündem, Posta, Radikal, Sabah, Star, Takvim,
Tercüman [Dünden Bugüne], Tercüman [Halka ve Olaylara], Türkiye, Vakit, Vatan,
Yeni Çağ, Yeni Şafak, Zaman)
Le tirage total moyen de ces 25 journaux est 3 millions 754 milles 136, au mois
Mars 2003.
Pour obtenir des résultats véritables et valables, on a répété vingtcinq fois
le compte et l’analyse des nouvelles et de photos des jornaux cités ci dessus,
en temps différent. (3-7 Novembre 2002 et 6-10 Janvier, 27-31 Janvier, 10-14 Mars,
24-8 Mars 2003).
GiRİŞ
Araştırmada, Türkiye çapında basımı ve dağıtımı yapılan 25 gazete: Akşam, Cumhuriyet,
Damga, Evrensel, Gözcü, Güneş, HaberTürk, Hürriyet, Milli Gazete, Milliyet, Ortadoğu,
Özgür Gündem, Posta, Radikal, Sabah, Star, Takvim, Tercüman (Dünden Bugüne), Tercüman
(Halka ve Olaylara), Türkiye, Vakit, Vatan, Yeni Çağ, Yeni Şafak, Zaman incelenmiştir.*
Bu gazetelerin toplam tirajı 3 milyon 754 bin 136’dır.**
Araştırmada kullanılan veriler, hafta sonu günleri (cumartesi, pazar) dışında,
3-7 Kasım 2002 ile 6-10 Ocak, 27-31 Ocak, 10-14 Mart, 24-28 Mart 2003 tarihleri
arasında, sistematik olarak 5’er kez (toplam 25 kez), belirlenen değişkenler itibariyle
her gazete için “mod değeri” hesaplanarak saptanmıştır.
Araştırmada gazetelerdeki haberler: a) İç Haberler, b) Dış Haberler, c) Spor Haberleri
olarak 3 bölüme ayrılmıştır.
İç Haberler, daha sonra: a) Siyasi Haberler, b) Polis-Adliye Haberleri, c) Ekonomi
Haberleri, d) Magazin Haberleri, e) Kültür-Sanat Haberleri olarak ayırıma tabi
tutulmuştur.
Dış Haberler ise a) Diplomasi Haberleri, b) Öteki Dış Haberler olarak değerlendirilmiştir.
Spor haberleri için herhangi bir ayırım yapılmamıştır.
Fotoğraflar ise a) Spor Dışı Fotoğraflar, b) Spor Fotoğrafları olarak değerlendirilmiştir.
Spor Dışı Fotoğraflar da a) Renkli Fotoğraflar, b) Siyah-Beyaz Fotoğraflar olarak
ayrılmıştır.
Araştırmanın son bölümünde; a) Spor Dışı Köşe Yazıları, b) Karikatürler, c) İlan-Reklam
Sayfaları incelenmiştir.
“TÜRKİYE’NİN
ORTALAMA GAZETESİ”
Sağlanan veriler değerlendirildiğinde, “Türkiye’nin Ortalama Gazetesi” 250.000
TL. fiyatlı, 22 sayfalı, 150.165 tirajlıdır.
Bu gazetede toplam 78 haber bulunmaktadır. Bunların 39’u iç haber (%50), 13’ü
dış haber (%17) 26’sı ise spor haberidir (%33).
İç haberlerin dağılımı şöyledir:
12 siyasi (%15), 7 polis-adliye (%9), 12 ekonomi (%16), 4 magazin (%5), 4 kültür-sanat
(%5).
13 dış haberin 6’sı diplomasi (%8), 7’si çeşitli konuludur (%9).
Gazetede 22’si spor (%28), 58’i çeşitli konularda (%72) olmak üzere 80 fotoğraf
kullanılmaktadır.
Spor dışında çeşitli konulardaki 58 fotoğrafın 35’i renkli (%60), 23’ü ise siyah-beyazdır
(%40).
Gazetede yer alan köşe yazısı sayısı 11, karikatür sayısı ise 3’tür.
Gazetede ayrıca 1 ilan ve reklam sayfası bulunmaktadır.
Araştırmaya konu olan gazeteler tek tek incelendiğinde, ulaşılan sonuçlar şöyledir:
AKŞAM
200.000 TL.’ye satılan, 202.108 tirajlı, 26 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(85-109)*** 100’dür. Bunların (60-72) 58’i (% 58) iç haber, (11-28) 24’ü (%24)
spor haberi, (9-24) 18’i (%18) dış haberdir.
58 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(15-25) 20 (%20) siyasi haber, (8-12) 9 (%9) polis-adliye haberi, (11-21) 16 (%16)
ekonomi haberi, (7-11) 8 (%8) magazin haberi, (4-7) 5 (%5) kültür- sanat haberi.
18 dış haberin (8-21) 14’ü (%14) diplomasi haberidir. Öteki 4 dış haber (%4) değişik
konulardadır.
Gazetede, (15-27) 21’i (%24) spor konulu olmak üzere, toplam (74-109) 87 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (54-75) 66 (%76) fotoğrafın (20-32) 26’sı (%39)
renkli, (34-52) 40’ı (%61) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (8-12) 10 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-3)
2 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı (1-2) 1’dir.
CUMHURİYET
500.000 TL.’ye satılan 41.971 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(103-104) 103’dür. Bunların (55-59) 58’i (%56) iç haber, (19-23) 21’i (%20) spor
haberi, (23-26) 24’ü (%23) dış haberdir.
58 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(15-26) 21 (%20) siyasi haber, (2-13) 6 (%6) polis-adliye haberi, (14-17) 15 (%14)
ekonomi haberi, (13-17) 16 (%16) kültür-sanat haberi.
Gazetede magazin haberi bulunmamaktadır.
24 dış haberin (7-9) 8’i (%8) diplomasi haberidir. Öteki 16 dış haber (%16) değişik
konulardadır.
Gazetede, (7-9) 8’i (%13) spor konulu olmak üzere toplam (57-62) 61 fotoğraf yayımlanmaktadır.
Spor dışındaki (50-54) 53 (%87) fotoğrafın (3-6) 5’i (%9) renkli, (44-50) 48’i
(%91) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (14-16) 16 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (8-9)
9 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
DAMGA
150.000 TL.’ye satılan 45.301 tirajlı, 16 sayfalık gazetede, toplam haber sayısı
(69-80) 74’tür. Bunların (35-40) 37’si (%50) iç haber, (33-37) 35’i (%47) spor
haberi, (1-2) 2’si (%3) dış haberdir.
37 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(3-5) 4 (%5) siyasi haber, (18-21) 19 (%26) polis-adliye haberi, (6-9) 8 (%11)
ekonomi haberi, (6-7) 6 (%8) magazin haberi.
Gazetede kültür-sanat haberi bulunmamaktadır.
2 dış haberin (1-3) 1’i (%1) diplomasi haberidir. Öteki 1 dış haber (%2), değişik
konulardadır.
Gazetede, (33-37) 35’i (%35) spor konulu olmak üzere toplam (97-104) 100 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (64-67) 65 (%65) fotoğrafın (39-42) 41’i (%63)
renkli, (23-26) 24’ü (%37) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (6-6) 6 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (7-8) 7
karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
EVRENSEL
400.000 TL.’ye satılan, 3.311 tirajlı, 16 sayfalık gazetede, toplam haber sayısı
(75-93) 80’dir. Bunların (45-61) 50’si (%63) iç haber, (7-12) 9’u (%11) spor haberi,
(17-25) 21’i (%26) dış haberdir.
50 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(7-25) 21 (%26) siyasi haber, (4-11) 6 (%8) polis-adliye haberi, (4-12) 11 (%14)
ekonomi haberi, (11-14) 12 (%15) kültür-sanat haberi.
Gazetede magazin haberi bulunmamaktadır.
21 dış haberin (7-11) 9’u (%11) diplomasi haberidir. Öteki 12 dış haber (%15)
değişik konulardadır.
Gazetede, (4-6) 5’i (%8) spor konulu olmak üzere toplam 61 (54-68) fotoğraf yayımlanmaktadır.
Spor dışındaki (49-63) 56 (%92) fotoğrafın tümü siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (5-9) 7 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-2) 1
karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
GÖZCÜ
150.000 TL.’ye satılan, 119.472 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(47-63) 55’dir. Bunların (28-40) 34’ü (%62) iç haber, (8-14) 11’i (%20) spor haberi,
(8-13) 10’u (%18) dış haberdir.
34 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(7-12) 11 (%20) siyasi haber, (5-8) 6 (%11) polis-adliye haberi, (5-8) 6 (%11)
ekonomi haberi, (9-13) 10 (%18) magazin haberi, (1-2) 1 (%2) kültür-sanat haberi.
10 dış haberin (0-1)1’i (%2) diplomasi haberidir. Öteki 9 dış haber (%16) değişik
konulardadır.
Gazetede, (4-8) 6’sı (%11) spor konulu olmak üzere, toplam (48-62) 54 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (42-54) 48 (%89) fotoğrafın (30-39) 34’ü (%71)
renkli, (9-15) 14’ü (%29) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (5-8) 7 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-2) 1
karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
GÜNEŞ
150.000 TL.’ye satılan 131.047 tirajlı, 16 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(52-58) 57’dir. Bunların (25-29) 26’sı (%46) iç haber, (20-23) 21’i (%37) spor
haberi, (8-13) 10’u (%17) dış haberdir.
26 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(2-5) 4 (%7) siyasi haber, (7-9) 8 (%14) polis-adliye haberi, (6-10) 9 (%16) ekonomi
haberi, (4-9) 5 (%9) magazin haberi.
Gazetede kültür-sanat haberi bulunmamaktadır.
10 dış haberin (2-5) 3’ü (%5) diplomasi haberidir. Öteki 7 dış haber (6-10) (%12)
değişik konulardadır.
Gazetede, (12-19) 15’i (%27) spor konulu olmak üzere, toplam (44-61) 55 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (53-57) 40 (%73) fotoğrafın (24-32) 30’u (%75)
renkli, (9-13) 10’u (%25) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (5-5) 5 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-2) 1
karikatür yayımlanmaktadır
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
HABERTÜRK
150.000 TL.’ye satılan 48.524 tirajlı, 24 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(81-97) 90’dır. Bunların (29-46) 36’sı (%40) iç haber, (40-46) 43’ü (%48) spor
haberi, (10-14) 11’i (%12) dış haberdir.
35 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(5-7) 6 (%7) siyasi haber, (3-7) 6 ( %6) polis-adliye haberi, (10-16) 13 (%14)
ekonomi haberi, (5-8) 6 (%7) magazin haberi, (4-6) 5 (%6) kültür-sanat haberi.
11 dış haberin (10-14) 7’si (%8) diplomasi haberidir. Öteki 4 dış haber (%4),
değişik konulardadır.
Gazetede, (29-38) 34’ü (%38) spor konulu olmak üzere toplam (51-57) 89 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (51-57) 55 (%62) fotoğrafın (38-44) 42’si (%76)
renkli, (12-15) 13’ü (%24) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (7-8) 8 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-2) 1
karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı yoktur .
HÜRRİYET
300.000 TL.’ye satılan 460.136 tirajlı, 38 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(97-111) 105’dir. Bunların (47-60) 53’ü (%50) iç haber, (24-32) 28’i (%27) spor
haberi, (14-30) 24’ü (%23) dış haberdir.
53 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(4-23) 16 (%15) siyasi haber, (7-16) 10 ( %9) polis-adliye haberi, (19-26) 22
(%21) ekonomi haberi, (1-5) 4 (%4) magazin haberi, (1-3) 1 (%1) kültür-sanat haberi.
24 dış haberin (4-10) 7’si (%7) diplomasi haberidir. Öteki 17 dış haber (%16),
değişik konulardadır.
Gazetede, (19-26) 23’ü (%18) spor konulu olmak üzere toplam (123-133) 130 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (99-114) 107 (%82) fotoğrafın (99-110) 105’i
(%98) renkli, (1-5) 2’si (%2) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (13-15) 14 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-3)
2 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı (7-9) 7’dir.
MİLLİ
GAZETE
300.000 TL’ ye satılan 12.646 tirajlı 16 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(43-61) 50’dir. Bunların (19-37) 31’i (%62) iç haber, (6-13) 8’i (%16) spor haberi,
(6-13) 11’i (%22) dış haberdir.
31 iç haberin konularına göre dağılımı şöyledir:
(7-16) 13 (%26) siyasi haber, (3-5) 3 (%6) polis-adliye haberi, (8-11) 10 (%20)
ekonomi haberi, (4-6) 5 (%10) kültür sanat haber.
Gazetede magazin haberi bulunmamaktadır.
11 dış haberin (4-9) 7’si (%14) diplomasi haberidir. Öteki 4 dış haber (%8) değişik
konulardadır
Gazetede, (5-9) 7’si (%19) spor konulu olmak üzere toplam 36 (22-48) fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (14-43) 29 (%81) fotoğrafın (7-15) 11’i (%38)
renkli, (6-28) 18’i (%62) siyah-beyazdır
Günde ortalama, spor hariç (9-11) 11 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-1)
1 karikatür yayımlanmaktadır
Gazetenin ilan-reklam sayfası (1-2) 1’dir.
MİLLİYET
200.000 TL ’ye satılan 303.061 tirajlı 30 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(65-98) 84’tür. Bunların (30-55) 45’i (%54) iç haber, (19-28) 26’sı (%31) spor
haberi, (6-14) 13’ü (%15) dış haberdir.
45 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(9-14) 14 (%17) siyasi haber, (2-6) 4 (%5) polis-adliye haberi, (15-19) 17 (%20)
ekonomi haberi, (4-7) 6 (%7) magazin haberi, (2-5) 4 (%5) kültür-sanat haberi.
13 dış haberin (6-9) 7’si (%8) diplomasi haberidir. Öteki 6 dış haber (%7) değişik
konulardadır.
Gazetede (17-37) 27’si (%28) spor konulu, toplam (93-98) 97 fotoğraf yayımlanmaktadır.
Spor dışındaki, (65-75) 70 (%72) fotoğrafın (52-63) 59’u (%84) renkli, (9-13)
11’i (%16) siyah-beyazdır.
Günde ortalama spor hariç, (13-14) 14 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-4)
3 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası (2-3) 2’dir.
ORTADOĞU
250.000 TL.’ye satılan, 2.679 tirajlı, 16 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(28-37) 31’dir. Bunların (13-19) 16’sı (%52) iç haber, (8-11) 9’u (%29) spor haberi,
(4-8) 6’sı (%19) dış haberdir.
16 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(5-9) 6 (%20) siyasi haber, (3-6) 4 (%13) polis-adliye haberi, (4-7) 5 (%16) ekonomi
haberi, (yok) ( 1-3) 1 (%3) kültür- sanat haberi.
Gazetede magazin haberi bulunmamaktadır.
6 dış haberin (3-7) 4’ü (%13) diplomasi haberidir. Öteki 2 dış haber (%6) değişik
konulardadır.
Gazetede, (3-7) 4’ü (%11) spor konulu olmak üzere toplam (32-41) 37 fotoğraf yayımlanmaktadır.
Spor dışındaki (30-37) 33 (%89) fotoğrafın (6-10) 7’si (%21) renkli, (24-31) 26’sı
(%79) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (10-14) 11 köşe yazısının yer aldığı gazetede, karikatür
yayımlanmamaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
ÖZGÜR
GÜNDEM
350.000 TL.’ye satılan, 7.779 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(33-41) 37’dir. Bunların (21-25) 22’si (%59) iç haberdir. Spor haberi bulunmayan
gazetede haberlerin (12-17) 15’i (%41) dış haberdir.
22 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(6-8) 7 (%20) siyasi haber, (3-5) 4 (%10) polis-adliye haberi, (5-7) 6 (%16) ekonomi
haberi, (4-7) 5 (%13) kültür- sanat haberi.
Gazetede magazin haberi de bulunmamaktadır.
15 dış haberin (12-17) 8’i (%22) diplomasi haberidir. Öteki 7 dış haber (%19)
değişik konulardadır.
Spor fotoğrafı bulunmayan gazetede, toplam (34-39) 35 fotoğraf yayımlanmaktadır.
Bu fotoğrafların (24-29) 25’i (%71) renkli, (7-12) 10’u (%29) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, (7-10) 8 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-2) 1 karikatür
yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
POSTA
200.000 TL.’ye satılan, 444.436 tirajlı, 22 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(85-102) 98’dir. Bunların (51-58) 55’i (%56) iç haber, (17-26) 25’i (%26) spor
haberi, (16-21) 18’i (%18) dış haberdir.
55 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(9-13) 11 (%11) siyasi haber, (4-7) 6 (%6) polis-adliye haberi, (17-24) 22 (%23)
ekonomi haberi, (11-16) 15 (%15) magazin haberi, (1-2) 1 (%1) kültür- sanat haberi.
18 dış haberin (5-8) 7’si (%7) diplomasi haberidir. Öteki 11 dış haber (%11) değişik
konulardadır.
Gazetede, (12-19) 15’i (%15) spor konulu olmak üzere toplam (92-111) 102 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (81-93) 87 (%85) fotoğrafın (49-63) 52’si (%60)
renkli, (21-41) 35’i (%40) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (9-11) 10 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (6-9)
8 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
RADİKAL
250.000 TL.’ye satılan, 49.386 tirajlı, 22 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(78-90) 83’dür. Bunların (42-47) 45’i (%54) iç haber, (14-25) 18’i (%22) spor
haberi, (15-24) 20’si (%24) dış haberdir.
45 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(9-14) 12 (%14) siyasi haber, (3-7) 6 (%7) polis-adliye haberi, (10-17) 15 (%18)
ekonomi haberi, (1-4) 3 (%4) magazin haberi, (6-11) 9 (%11) kültür-sanat haberi.
20 dış haberin (7-13) 10’u (%12) diplomasi haberidir. Öteki 10 dış haber (%12)
değişik konulardadır.
Gazetede, (12-16) 13’ü (%19) spor konulu olmak üzere, toplam (61-73) 67 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (50-57) 54 (%81) fotoğrafın (29-39) 34’ü (%63)
renkli, (18-23) 20’si (%37) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (12-17) 13 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (2-5)
4 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
SABAH
300.000 TL.’ye satılan, 399.890 tirajlı, 38 sayfalık gazetede toplam haber sayısı(
82-90) 86’dır. Bunların (33-46) 39’u (% 45) iç haber, (27-35) 31’i (%36) spor
haberi, (12-21) 16’sı (%19) dış haberdir.
39 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(8-18) 13 (%14) siyasi haber, (3-5) 4 (%5) polis-adliye haberi, (10-18)14 (%16)
ekonomi haberi, (3-7) 4 (%5) magazin haberi,( 4-6) 4 (%5) kültür-sanat haberi.
16 dış haberin (5-9) 6’sı (%7) diplomasi haberidir. Öteki 10 dış haber (%12) değişik
konulardadır.
Gazetede, (29-41) 34’ü (%38) spor konulu olmak üzere toplam (78-104) 90 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (48-73) 56 (%62) fotoğrafın (37-46) 41’i (%73)
renkli, (10-21) 15’i (%27) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (16-18) 17 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (2-2)
2 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı (7-8) 7’dir.
STAR
200.000 TL.’ye satılan, 363.937 tirajlı, 30 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(104-153) 120’dir. Bunların (30-41) 34’ü (%28) iç haber, (65-102) 78’i (%65) spor
haberi, (3-10) 8’i (%7) dış haberdir.
34 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(9-16) 12 (%10) siyasi haber, (8-15) 13 (%10) polis-adliye haberi, (5-11) 7 (%6)
ekonomi haberi, (1-2) 2 (%2) magazin haberi..
Gazetede kültür-sanat haberi bulunmamaktadır.
8 dış haberin (2-4) 3’ü (%3) diplomasi haberidir. Öteki 5 dış haber (%4) değişik
konulardadır.
Gazetede, (54-71) 61’i (%45) spor konulu olmak üzere, toplam (107-169) 136 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (50-98) 75 (%55) fotoğrafın (37-65) 52’si (%69)
renkli, (13-33) 23’ü (%31) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (10-14) 13 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-2)
1 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı (2-5) 4’tür
TAKVİM
200.000 TL.’ye satılan, 131.902 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(75-91) 84’tür. Bunların (20-34) 31’i (%37) iç haber, (38-47) 43’ü (%51) spor
haberi, (8-11) 10’u (%12) dış haberdir.
31 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(6-11) 8 (%10) siyasi haber, (4-9) 7 (%8) polis-adliye haberi, (6-8) 7 (%8) ekonomi
haberi, (7-9) 8 (%10) magazin haberi, (1-1) 1 (%1) kültür-sanat haberi.
10 dış haberin (2-3) 2’si (%2) diplomasi haberidir. Öteki 8 dış haber (%10) değişik
konulardadır.
Gazetede, (44-61) 51’i (%43) spor konulu olmak üzere, toplam (97-159) 119 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (40-88) 68 (%57) fotoğrafın (27-55) 52’si (%76)
renkli, (3-23) 16’sı (%24) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (4-5) 5 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (3-5) 4
karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
TERCÜMAN
( DÜNDEN BUGÜNE)
150.000 TL.’ye satılan, 165.966 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(94-106) 105’tir. Bunların (28-44) 41’i (% 39) iç haber, (42-53) 52’si (%50) spor
haberi, (10-18) 12’si (%11) dış haberdir.
41 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(9-15) 10 (%10) siyasi haber, (4-7) 7 (%7) polis-adliye haberi, (12-22) 17 (%15
ekonomi haberi, (5-9) 7 (%7) magazin haberi.
Gazetede kültür- sanat haberi bulunmamaktadır.
12 dış haberin (11-14) 6’sı (%6) diplomasi haberidir. Öteki 6 dış haber (%5) değişik
konulardadır.
Gazetede, (34-39) 38’i (%38) spor konulu olmak üzere toplam (84-125) 99 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (50-86) 61 (%62) fotoğrafın (34-51) 44’ü (%72)
renkli, (15-20) 17’si (%28) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (10-16)12 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (2-4)
3 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
TERCÜMAN
( HALKA VE OLAYLARA)
150.000 TL.’ye satılan, 83.792 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(75-88) 77’dir. Bunların (29-43) 34’ü (% 44) iç haber, (24-38) 29’u (%38) spor
haberi, (13-20) 14’ü (%18) dış haberdir.
34 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(9-13) 11 (%14) siyasi haber, (2-8) 5 (%6) polis-adliye haberi, (14-19) 15 (%20)
ekonomi haberi, (1-4) 3 (%4) magazin haberi.
Gazetede kültür-sanat haberi bulunmamaktadır.
14 dış haberin (6-9) 8’i (%10) diplomasi haberidir. Öteki 6 dış haber (%8) değişik
konulardadır.
Gazetede, (23-38) 29’u (%30) spor konulu olmak üzere toplam (75-99) 96 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (60-75) 67 (%70) fotoğrafın (39-47) 43’ü (%64)
renkli, (17-26) 24’ü (%36) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (8-14) 11 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (2-5)
4 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
TÜRKİYE
300.000 TL.’ye satılan, 114.781 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(88-96) 92’dir. Bunların (38-46) 42’si (%46) iç haber, (28-35) 32’si (%35) spor
haberi, (15-21) 18’i (%19) dış haberdir.
42 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(11-16) 13 (%14) siyasi haber, (5-6) 6 (%7) polis-adliye haberi, (12-15) 14 (%15)
ekonomi haberi, (1-2) 2 (%2 ) magazin haberi, (6-9) 7 (%8) kültür-sanat haberi.
18 dış haberin (3-7) 11’i (%12) diplomasi haberidir. Öteki 7 dış haber (%7) değişik
konulardadır.
Gazetede, (13-18) 16’sı (%25) spor konulu olmak üzere toplam (62-66) 65 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (47-53) 49 (%75) fotoğrafın (22-28) 26’sı (%53)
renkli, (20-25) 23’ü (%47) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (13-14) 14 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (4-7)
6 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı 2’dir.
VAKİT
300.000 TL.’ye satılan 55.250 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(40-49) 43’tür. Bunların (25-34) 29’u (%67) iç haber, (5-9) 7’si (%17) spor haberi,
(1-8) 7’si (%16) dış haberdir.
29 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(7-12) 9 (%21) siyasi haber, (6-10) 8 (%18) polis-adliye haberi, (5-12) 10 ( %23)
ekonomi haberi, (2-3) 2 (%5) kültür-sanat haberi.
Gazetede magazin haberi bulunmamaktadır.
7 dış haberin (1-3) 2’si (%5) diplomasi haberidir. Öteki 5 dış haber (%11), değişik
konulardadır.
Gazetede, (7-12) 9’u (%16) spor konulu olmak üzere toplam (51-65) 56 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (44-51) 47 (%84) fotoğrafın (8-17) 12’si (%26)
renkli, (29-41) 35’i (%74) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (12-18) 15 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-2)
1 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı 2’dir.
VATAN
200.000 TL.’ye satılan, 183.742 tirajlı, 30 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(75-92) 88’dir. Bunların (40-51) 45’i (%51) iç haber, (21-26) 24’ü (%27) spor
haberi, (17-22) 19’u (%22) dış haberdir.
45 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(10-15) 12 (%13) siyasi haber, (11-14) 12 (%14) polis-adliye haberi, (12-16) 14
(%16) ekonomi haberi, (4-7) 6 (%7 ) magazin haberi, (1-2) 1 (%1) kültür- sanat
haberi.
19 dış haberin (8-13) 10’u (%12) diplomasi haberidir. Öteki 9 dış haber (%10)
değişik konulardadır.
Gazetede, (24-31) 27’si (%26) spor konulu olmak üzere toplam 103 (97-108) fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (73-80) 76 (%74) fotoğrafın (55-61) 58’i (%76)
renkli, (16-21) 18’i (%24) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (14-15) 15 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (4-5)
5 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı 2’dir.
YENİÇAĞ
250.000 TL.’ye satılan, 32.022 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(67-85) 71’dir. Bunların (28-36) 30’u (%42) iç haber, (32-43) 33’ü (%46) spor
haberi, (6-14) 8’i (%12) dış haberdir.
30 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(9-16) 14’ü (%20) siyasi haber, (4-6) 5 (%7) polis-adliye haberi, (84-13) 10 (%14)
ekonomi haberi, (1-2) 1 (%1) kültür- sanat haberi.
Gazetede kültür-sanat haberi bulunmamaktadır.
8 dış haberin (2-4) 2’si (%3) diplomasi haberidir. Öteki 6 dış haber (%9) değişik
konulardadır.
Gazetede, (14-23) 17’si (%23) spor konulu olmak üzere toplam (66-84) 75 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (55-63) 58 (%77) fotoğrafın (14-21) 16’sı (%28)
renkli, (37-52) 42’si (%72) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (7-11) 9 köşe yazısının yer aldığı gazetede karikatür
bulunmamaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfası yoktur.
YENİ
ŞAFAK
300.000 TL.’ye satılan, 63.540 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(54-70) 65’tir. Bunların (38-46) 42’si (%65) iç haber, (11-16)14’ü (%22) spor
haberi, (7-11) 9’u (%13) dış haberdir.
42 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(8-16) 14 (%22) siyasi haber, (6-14) 8 (%12) polis-adliye haberi, (4-12) 12 (%18)
ekonomi haberi, (1-2) 1 (%2 ) magazin haberi, (5-9) 7 (%11) kültür sanat haberi.
9 dış haberin (3-7) 6’sı (%8) diplomasi haberidir. Öteki 3 dış haber (%5) değişik
konulardadır.
Gazetede, (17-34) 27’si (%28) spor konulu olmak üzere toplam (35-47) 97 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (47-84) 70 (%72) fotoğrafın (44-77) 59’u (%84)
renkli, (3-26) 11’i (%16) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (10-10) 10 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (2-8)
7 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı 1’dir.
ZAMAN
300.000 TL.’ye satılan, 287.457 tirajlı, 20 sayfalık gazetede toplam haber sayısı
(73-79) 75’tir. Bunların (36-39) 37’si (%49) iç haber, (29-33) 30’u (%40) spor
haberi, (7-12) 8’i (%11) dış haberdir.
37 iç haberin konulara göre dağılımı şöyledir:
(8-10) 9 (%12) siyasi haber, (6-9) 7 (%9) polis-adliye haberi, (13-16) 14 (%19)
ekonomi haberi, (6-9) 7 (%9) kültür-sanat haberi.
Gazetede magazin haberi bulunmamaktadır.
8 dış haberin (3-4) 4’ü (%5) diplomasi haberidir. Öteki 4 dış haber (%6) değişik
konulardadır.
Gazetede, (20-22) 20’si (%34) spor konulu olmak üzere toplam (57-60) 58 fotoğraf
yayımlanmaktadır. Spor dışındaki (35-38) 38 (%66) fotoğrafın (9-11) 10’u (%26)
renkli, (26-29) 28’si (%74) siyah-beyazdır.
Günde ortalama, spor hariç (8-11) 10 köşe yazısının yer aldığı gazetede, (1-2)
1 karikatür yayımlanmaktadır.
Gazetenin ilan-reklam sayfa sayısı (1-1) 1’dir.
SONUÇ
Söz konusu verilerin değerlendirilmesi sonucu şu bulgular ortaya çıkmıştır:
Yaygın basında, gazete fiyatları 150.000 TL. ile 500.000 TL. arasında değişmektedir.
En yüksek tirajlı gazete Hürriyet (460.136), en düşük tirajlı gazete ise Ortadoğu’dur
(2.679).
Gazetelerin sayfa sayıları 38 (Hürriyet, Sabah) ile 16 (Damga, Evrensel, Güneş,
Milli Gazete ve Ortadoğu) arasındadır.
Gazeteler arasında en çok haber Star’da (120) yer almakta, onu 100’ün üzerinde
haber sayılarıyla Hürriyet (105), Cumhuriyet (103) ve Akşam (100) izlemektedir.
Gazeteler arasında en az sayıda haber Ortadoğu (31), Özgür Gündem (37) ve Vakit’te
(43) bulunmaktadır.
İç haber sayısı en çok ilk beş gazete, Akşam (58) (%58), Cumhuriyet (58) (%56),
Posta (55) (%56), Hürriyet (53) (%50) ve Evrensel’dir (50) (%63).
Ancak Vakit’te toplam 43 haberden 29’u iç haberdir (%67). Evrensel’de, iç haber
sayısı 50 olmasına rağmen bu sayı gazetedeki tüm haberlerin (80) %63’ünü bulmaktadır.
Gözcü’de tüm haberlerin (55), %62’sini iç haberler (34) oluşturmaktadır. Milli
Gazete’de de toplam 50 haberin 31’i (%62) iç haberdir.
İç haber sayısı en az gazete ise Ortadoğu’dur. (16). Onu Özgür Gündem (22) izlemektedir.
Dış haberlere en çok yer veren gazeteler sayısal ve oransal olarak, Cumhuriyet
(24) (%23) ve Hürriyet’tir (24) (%23). Bu iki gazeteyi Evrensel (21) (%26), Tercüman
DB 21 (%21), Radikal (20) (%24) ve Yeniçağ 20 (%20) izlemektedir.
En az sayıda dış haber sırasıyla Yeni Şafak (9) (%13), Star (8) (%7), Zaman (8)
(%11), Vakit (7) (%16), Ortadoğu (6) (%19) ve Damga (2) (%3) gazetelerinde yer
almaktadır.
En çok spor haberi kullanan gazete Star’dır (78) (%65). Onu Takvim (43) (%51),
HaberTürk (43) (%48) izlemektedir.
En az spor haberi Vakit’te (7) (%17) bulunmaktadır. Onu Milli Gazete (8) (%16)
ve Evrensel (9) (%11) izlemektedir. Özgür Gündem’de spor haberi bulunmamaktadır.
Siyasi haberler en çok Evrensel (21) (%26), Cumhuriyet (21) (%20), Akşam (20)
(%20) ve Hürriyet’te (16) (%15) yer almaktadır.
Siyasi haberler en az Damga (4) (%5) ve Güneş’te (4) (%7) görülmektedir.
En çok ekonomi haberine yer veren gazeteler sırasıyla Hürriyet (22) (%21), Posta
(22) (%23), Yeniçağ (18) (%18), Milliyet (17) (%20), Tercüman DB (17) (%18), Tercüman
H (17) (%20), Akşam (16) (%16), Cumhuriyet (15) (%15) ve Radikal’dir (15) (%18).
En az ekonomi haberi Ortadoğu’da (5) (%16) yer almaktadır.
En çok fotoğraf Star (136), Hürriyet (130), Takvim (119), Vatan (103), Posta (102),
Tercüman DB (102) ve Damga (100) gazetelerinde bulunmaktadır.
En çok spor fotoğrafını Star (61) (%45) ve Takvim (51) (%43) gazeteleri kullanmaktadır.
En az spor fotoğrafı ise Ortadoğu’da (4) (%11) ve Evrensel’de (5) (%8) yer almaktadır.
Özgür Gündem’de spor fotoğrafı bulunmamaktadır.
Spor hariç en çok renkli fotoğraf Hürriyet gazetesinde yer almaktadır. (105) (%98).
Yalnızca Evrensel gazetesinde renkli fotoğraf bulunmamaktadır.
Gazetelerde spor hariç köşe yazısı sayısı 17 (Sabah) ile 5 (Takvim) ve Güneş (5)
arasında değişmektedir.
En çok karikatür Cumhuriyet’te (9) yayımlanmaktadır. Ortadoğu ve Yeniçağ’da karikatür
bulunmamaktadır.
(*)
Araştırma, Yeditepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü 4. sınıf
öğrencilerinin katkılarıyla gerçekleştirilmiştir
(**) Tiraj rakamlarında, Mart 2003 verileri esas alınmıştır.
(***) Araştırma sırasında belirlenen ve alınan ortalamalara veri
sayılan en düşük ve en yüksek rakamlardır.
Başa
Dön >>
|